TYT, AYT ve YDT netlerini gir; seçtiğin yılın resmî ÖSYM verileriyle tahmini puanını ve sıralamanı öğren.
TYT
OBP
Hesaplama yapılacak yılı seçin
YKS puanı; sınavda yapılan netler, testlerin katsayıları ve Ortaöğretim Başarı Puanı birlikte değerlendirilerek hesaplanır. Aşağıda hem hesaplamanın nasıl yapıldığını hem de çıkan sonucu tercih döneminde nasıl yorumlaman gerektiğini adım adım bulabilirsin.
YKS'de her dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürür. Bu nedenle bir testteki net sayısı, doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarılarak bulunur. Boş bırakılan sorular hesaplamaya dâhil edilmez. Aynı kural TYT, AYT ve YDT oturumlarının tamamı için geçerlidir.
Net = Doğru Sayısı − (Yanlış Sayısı ÷ 4)
Örnek: Türkçe testinde 32 doğru ve 4 yanlış yapan bir aday 32 − (4 ÷ 4) = 31 net çıkarmış olur.
TYT (Temel Yeterlilik Testi) 120 sorudan oluşur ve tüm adaylar için zorunludur. Her testin neti kendi katsayısıyla çarpılır, çıkan değerler toplanır ve üzerine 100 taban puanı eklenir. Katsayılar her yıl sınava giren adayların performansına göre ÖSYM tarafından yeniden belirlenir.
| TYT Testi | Soru Sayısı | İçerik |
|---|---|---|
| Türkçe | 40 | Sözcükte anlam, cümlede anlam, paragraf, dil bilgisi |
| Sosyal Bilimler | 20 | Tarih 5, Coğrafya 5, Felsefe 5, Din Kültürü 5 |
| Temel Matematik | 40 | Matematik 30, Geometri 10 |
| Fen Bilimleri | 20 | Fizik 7, Kimya 7, Biyoloji 6 |
TYT puanı 100 ile 500 arasında değişir. Yalnızca TYT puanıyla iki yıllık ön lisans programlarına ve açıköğretim programlarına yerleşilebilir. Lisans programlarına yerleşmek için AYT veya YDT oturumlarına da girilmesi gerekir.
AYT (Alan Yeterlilik Testleri) oturumunda dört ayrı test bulunur. Adaylar hedefledikleri puan türüne göre bu testlerden ilgili olanları cevaplar. Lisans yerleştirme puanı hesaplanırken TYT puanının ağırlığı yüzde 40, AYT puanının ağırlığı ise yüzde 60'tır.
| Puan Türü | Kullanılan Testler | Örnek Bölümler |
|---|---|---|
| SAY | Matematik + Fen Bilimleri | Tıp, Mühendislik, Diş Hekimliği |
| EA | Matematik + TDE-Sosyal-1 | Hukuk, İşletme, Psikoloji |
| SÖZ | TDE-Sosyal-1 + Sosyal-2 | Tarih, Sosyoloji, Hukuk |
| DİL | YDT (Yabancı Dil Testi) | Mütercim Tercümanlık, İngilizce Öğretmenliği |
AYT testlerinin soru sayıları şöyledir: Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 40 soru, Sosyal Bilimler-2 40 soru, Matematik 40 soru, Fen Bilimleri 40 soru. YDT oturumu ise 80 sorudan oluşur. Aynı doğru ve yanlış sayıları hedeflenen bölüme göre farklı anlamlar taşır; TYT netleri iki yıllık programlarda doğrudan belirleyici olurken, lisans programlarında AYT performansı öne çıkar.
Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), lise diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla elde edilir. Diploma notu 100 üzerinden verildiği için OBP en fazla 500 olabilir. Yerleştirme puanı hesaplanırken OBP 0,12 katsayısıyla çarpılarak ham puana eklenir.
| Durum | OBP Katsayısı | Maksimum Katkı |
|---|---|---|
| İlk kez yerleşecek aday | 0,12 | 60 puan |
| Daha önce yerleşmiş aday | 0,06 | 30 puan |
Daha önce bir yükseköğretim programına yerleşmiş adaylarda katsayı yarıya düşer; buna kırık OBP denir. Hesaplama ekranındaki kırık OBP seçeneği bu durum için kullanılır. Ham puan yalnızca sınav performansını gösterirken, yerleştirme puanında OBP katkısı da yer alır. Üniversite tercihleri değerlendirilirken yerleştirme puanı ve yerleştirme başarı sırası kullanılır.
Yerleştirme işlemine dâhil olabilmek için belirli taban puanların aşılması gerekir. Bu puanlar ÖSYM tarafından her yıl kılavuzda duyurulur ve genel olarak şu şekilde uygulanır:
| Program Türü | Gerekli Taban Puan |
|---|---|
| Ön lisans programları | TYT 150 puan |
| Lisans programları | İlgili puan türünden 180 puan |
| Özel yetenek sınavıyla öğrenci alanlar | TYT 150 puan |
Bu barajların altında kalan adaylar tercih yapamaz. Ayrıca bazı programlar için ek koşullar bulunabilir; örneğin öğretmenlik ve hukuk programlarında belirli bir başarı sırası şartı aranır. Program bazındaki koşullar ÖSYM tercih kılavuzunda yer alır.
Başarı sırası, adayın puanının aynı puan türünde sınava giren tüm adaylar arasındaki konumunu gösterir. Üniversite yerleştirmelerinde belirleyici olan puanın kendisi değil, bu sıralamadır. Sonuç ekranındaki ham puan, yerleştirme puanı ve tahmini başarı sırası birlikte değerlendirilmelidir.
Aynı puan farklı yıllarda farklı sıralamalara karşılık gelebilir. Bunun nedeni sınav zorluğunun, adayların genel performansının, puan dağılımının ve sınava katılan aday sayısının her yıl değişmesidir. Kolay geçen bir sınavda yüksek puan alan aday sayısı artar ve aynı puan daha geride bir sıralama verir. Bu yüzden tercih yaparken geçmiş yılların taban puanlarına değil, taban başarı sıralarına bakmak gerekir.
Tek bir yıl üzerinden karar vermek yerine farklı yıllardaki puan ve başarı sıralarını incelemek, sonucun hangi aralıkta değişebileceğini daha net görmeni sağlar. Özellikle tahmini sonuçlarda yalnızca en iyi ihtimale göre hareket etmek yerine daha geniş bir sıralama aralığını hesaba katmak, tercih döneminde dengeli kararlar vermene yardımcı olur.
Hesaplama sonucunda oluşan tahmini başarı sırası, tercih araştırmasına başlamak için kullanılabilir. Öncelikle hedeflediğin puan türündeki sıralamanı belirleyebilir, ardından geçmiş yıllarda bu sıralamaya yakın öğrenci alan bölümleri inceleyebilirsin. Tercih listesini yalnızca mevcut sıralamanın tam karşılığındaki programlarla doldurmak yerine; daha yüksek sıralamayla kapatan iddialı seçenekleri, sıralamana yakın dengeli seçenekleri ve daha geriden öğrenci alan güvenli seçenekleri birlikte değerlendirmek daha sağlıklı olur.
Hesaplama sonucu resmî ÖSYM sonuç belgesi yerine geçmez. Sonuçlar, girilen netler ve geçmiş yıllardaki veriler kullanılarak oluşturulan bir değerlendirmedir. Gerçek sınav sonucu; sınavın zorluğuna, adayların performansına ve ÖSYM tarafından uygulanan hesaplama sürecine göre farklılaşabilir. Bu nedenle aracı kesin sonuç veren bir sistemden çok; çalışma durumunu görmek, farklı net senaryolarını karşılaştırmak ve tercih araştırmasına yön vermek için kullanmalısın.